ihracat nedir, nasıl yapılır

Ülkelere döviz girişi çok önemlidir. Üreten ülkeler her zaman dünyadaki en gelişmiş ülkelerdir. Üreten ülkelerde hem gelirler yüksektir hem de halkın refahı iyi durumdadır. Üretime bağlı olarak sağlık gibi tüm alanlar da gelişme gösterir. Tabi üretim sürecinde üretilen malın dünyadan gelen talebe de bitmesi çok önemlidir. Bu süreçte devreye ihracat girer. Bir mal ya da hizmetin farklı para birimleriyle satılması hem ülke hem de vatandaşlar açısından çok büyük bi gelir kaynağı elde edilmesini sağlar. 

Başka ülkelere üreterek satan firmalar her zaman büyük gelirler elde edebilirler. Tabii ham madde satışı yapan ülkeler çok daha fazlasını geri alırlar. Bu yüzden de ihracat yüksek olsa da gelişmemiş ülke statüsünde kalırlar. İhracat yapmaktan ziyade nitelik de önemlidir.  Şimdi sizlere bahsettiğimiz ihracat teriminin ne olduğunu biraz daha ayrıntılı açıklayalım.

İhracat Nedir, Ne Demektir ?

İhracatın kelimesinin sözlük anlamı; bir ülkede üretim sürecinden geçmiş mal ya da hizmetin farklı bir para birimi üzerinden satışının yurtdışına satılmasıdır.

Yani kısana anlamı yurt dışına yaptığınız her türlü ticari faaliyet ihracat olarak tanımlanabilir.  Bir alanda dış pazarlara açılmak ve farklı bir para birimini ülkeye sokabilmek ülke ekonomisine büyük katkı sağlar. 

İhracat yapan firmalar planlı olarak bu faaliyetlerini yürütmelidir. Fizibilite çalışmalarından sonra faaliyetlerinizi planlayabilir, ürün ile hizmetlerinizi yurt dışına aktarabilirsiniz. Bu süreç doğru planlama ve risk yönetimiyle yüksek gelir elde edebileceğiniz bir alan olabilir. Bugün ülkemiz birçok konuda hızlı atılımlar atarak ihracat gelirlerini büyük oranda arttırma eğilimi kazanmıştır. Şimdi ihracat nasıl yapılır sorusunu irdeleyelim.

  • İhracatçı nedir?

İhracatçı yurtdışına mal ya da hizmet satan ihracatçı birlikliklerine kayıtlı kurum ve kişilere verilen isimdir.

  • İhraç Etmek Ne Demek ?

İhracat etmek kelimesinin sözlük anlamı yurtiçinde üretilen bir ürün ya da hizmetin yurtdışına döviz karşılığı satılmasıdır.

Kimler İhracat Yapabilir?

İhraç etmek istediği ürünün niteliğine göre ilgili İhracatçı Birliğine üyelik kaydı olan, vergi sistemine tabi olan, gerçek ya da tüzel kişiler ihracat yapabilir. Tüzel kişilik statüsü olmayan ancak gerekli mevzuatlar çerçevesinde yeterli hukuki tasarruf yetisine sahip olan ortaklıkları da ihracat yapabilmektedir.

İhracat Süreci Aşamaları Nelerdir?

  • Ön görüşme sağlanması – ön yazışma sağlanması ve ürün – hizmet siparişi alma
  • Ücret görüşmeleri sağlamak
  • Ödeme yöntemi ve ihracat şekline dair görüşme ve yazışmalarda yer almak
  • İlgili evrakların hazırlığını yapmak
  • Mal üretimi yapmak ya da malın hazırlanmasını sağlamak
  • Malları teslim etmek
  • Ödeme almak

İhracat Nasıl Yapılır ?

İhracat süreci resmi adımları barındıran, geniş bir çalışma alanına sahip olan bir iş bütünüdür. İhracat sürecinin nasıl işlediğini ihracat yapmak isteyen kişiler için bu başlık altında aşamalar halinde anlatacağız;

  • Resmi İhracatçı Olma

İhracat sürecine başlayabilmek için öncelikle resmi olarak ihracatçı sıfatına erişmelisiniz.  Bunun için ilgili kanuna göre vergi numarasına sahip olarak işe başlamalısınız. İhracatçı birliklerine de üye olduktan sonra bu süreci yürütmeye başlayabilirsiniz. Şirketiniz üzerinden vergi numarası alabilir ve kolayca bahsettiğimiz birliklere üye olarak ihracat yapma sürecine ilk adımınızı atabilirsiniz.

  • Pazar Araştırması 

Ürünlerinizi satışa hazır hale geldiğinizde ikinci adım ürün ve hizmetlerinizi pazarlayacağınız bir Pazar bulmanızdır. Bunun için de doğru yerde profesyonel kişilerden yardım almanız gerekir. İhracat Pazar araştırması yapabilecek bir ekiple çalışabilir ya da kendi bünyenizde bu ekibi kurabilirsiniz.  Ayrıca Pazar araştırması yaparken hedeflediğiniz ülkedeki dil ve kültüre yönelik de araştırmalar yapmalısınız.

Hedef kitlenizi iyi tanırsanız ihracat süreci sizler için çok daha verimli olur.  İhracat yapabilmek için aracı siteleri de kullanabilirsiniz. Özellikle dijital dünyada iş ortakları edinerek gelirlerinizi daha kolay arttırabilir ve nitelikli bir kitleye çok daha kolay  ulaşabilirsiniz.

  • Satış Tekliflerinin Oluşturulması

Hedeflediğiniz pazarı araştırırken sizinle aynı ürün ya da hizmeti sunan rakiplerinizi de analiz etmeniz gerekir. Daha sonra piyasada yer edinmenizi ve pastadan pay almanızı sağlayacak bir teklif hazırlayabilirsiniz. Hazırladığınız teklifi çeşitli firmalara ileterek ihracat sürecini başlatabilirsiniz. Burada hem kar yapmayı hem de bu işten para kazanmayı dikkate almanız gerekmektedir.

  • Satış Sözleşmesi İmzalama

İhracat sürecinde ülkeler arası ticari faaliyet yürütüldüğü için resmi adımlar çok önemlidir. İki taraf da ticari süreçte kendini garantiye almalıdır. Bunun için de yapmanız gereken en önemli adım satış sözleşmesi imzalamaktır.  Satış sözleşmeniz uluslararası niteliğe sahip olmalıdır. İhracat süreçlerindeki diğer tüm sözleşmeler ve belgeler uluslararası satış sözleşmesine göre hazırlanır. Bu yüzden iki taraf da tarafsız kanunlarla yaptığı ticari faaliyette kendini garantiye almış olur.

  • Nakliye Süreci

Satış sözleşmesinde ürün sayısı, nakliye zamanı ve teslim tarihleri gibi detaylar net olarak verilir. Satış sözleşmesi imzaladıktan sonra hemen nakliye sürecinin planlanmasına geçmelisiniz.  Ayrıca taşıma yöntemleri de satış sözleşmesinde belirtildiği gibi olmalıdır. Bu süreçte uluslararası standartlara uygun nakliye ekipleriyle nakliye sürecinin planlamak ve yürütmek gerekir.

  • Evrakların Hazırlanması Süreci

Nakliye sürecinde ihracatı yapacak firma olarak ihracat belgelerini hazırlamanız gerekir. Bu belgelerden biri eksik olduğunda nakliye sürecinizde sıkıntılar ortaya çıkabilir. Bu süreçte Maliye Bakanlığı onaylı Türkçe fatura,  çeki listesi, yabancı fatura, menşe şahadetnamesi, packling list, yükleme noktası, taşıma belgesi ve diğer yükleme evrakları hazırlanmalıdır. Ayrıca nakliye süreci gümrükleme kurallarına uygun olarak yapılmalıdır.

  • Gümrük İşlemleri 

Gümrüklerde bekleme olduğundan ihracat süreci büyük sekteye uğrayabilir. Bu yüzden gümrük işlemlerini profesyonel bir şekilde yürüten ekiplere ve iş ortaklarına ihtiyacınız var.  Genelde firmalar kendi adına bu işlemleri gerçekleştiren aracı firmalardan destek almaktadır.

  • Ödeme İşlemi ve Teslimat

İhracat süreci tamamlandığında yani teslimat gerçekleştiğinde ödeme işlemi yapılır. İhracatçı firma gönderim yaptığı firmaya gerekli evrakları göndermesi de gerekmektedir. Bu evrakların gönderilmesi süreci firmalar açısından büyük önem taşımaktadır. Ödeme alındığı anda başarılı bir ihracat süreci geçirmiş olursunuz.

Yukarıda da belirtiğimiz gibi ihracat sürecinde uygulanan adımları genel bir bakış açısıyla sizlere sunduk. Bu adımları izleyerek istediğiniz alanda ticari faaliyetler yürütebilirsiniz. Ülkemizde dünyanın her yeriyle ihracat ilişkileri olan bir devlettir. Sizler de böylece farklı ülkelerde iş ortakları edinerek gelirlerinizi arttırabilirsiniz.

İhracat Türleri Nelerdir?

İhracat yaparken firmalar çeşitli ihracat türlerini tercih edebilirler. İş ortağı olmayı hedefleyen iki firma arasındaki görüşmeler olumlu sonuçlandıktan sonra ihracat süreci planlanır.  İhracat işlemlerinin başlatılabilmesi için İhracatçılar Birliği Genel Sekreterliğinin onayladığı belgeler ile gümrük idarelerine başvuru yapılır ve süreç başlar.

İşte tercih edebileceğiniz ihracat çeşitleri ;

  • Özellik Arz Etmeyen İhracat: Bir kurumun iznine bağlı olmayan ya da ihraç yasaklılığı bulunmayan ürünlere yönelik gerçekleştirilen ticari faaliyetleri kapsar. Yani bir kayda bağlı olmadan yapılabilir.
  • Ön İzne Bağlı İhracat: Uluslararası anlaşmalar, kanunlar ya da farklı mevzuatlara göre belli bir resmi merci tarafından ön izin alınarak gerçekleştirilen ticari faaliyetlerdir. Ön izin sürecinden sonra ihracat mevzuatına göre yürütülür.
  • Kayda Bağlı İhracat: İhraç edilme sürecinde kayıt edilmesi gereken ürünler Müsteşarlıklar tarafından tebliğlerle belirlenir.  Bu ürünleri İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından kayıt altına alırlar. Kayıt işlemi tamamlandıktan sonra gerekli faaliyetler başlar.
  • Konsinye İhracat: Ülke politikasına göre Müsteşarlığın getirdiği özel düzenlemelere yönelik yapılan ticari faaliyetlerdir. Bu tarz ihracat başvuruları İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine yapılır. Bu ihracat türünde taleplerde Müsteşarlık görüşü de alınarak sonuç duyurulur.
  • İthal Edilmiş Malın İhracı: Başka bir ülkeden aldığınız malın farklı bir ülkeye gönderilmesi sürecinde uygulanan ticari süreçtir. Bu süreçte serbest dolaşıma giren malın ihracat süreci genel esaslara göre yapılır.
  • Serbest Bölgelere Yapılacak İhracat: Ülkemizde yer alan serbest bölgelere yapılan ticari faaliyetler de ihracat olarak uygulanır. Bu süreçte yapılacak ticari faaliyetler de ihracat mevzuatına göre yapılır. Yani Dahilde İşleme Rejimi, KDV uygulamaları ve Türkiye İhracat Kredi Bankası mevzuat hükümleri yine standart bir ihracat sürecinde olduğu gibi uygulanır.
  •  Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracat: Ticari kiralama şeklinde gerçekleştirilecek ticari faaliyet talepleri kiracı firma ya da kuruluş ile yapılan sözleşmenin Türkçe tercümesiyle gerçekleştirilir. Bu süreçte tercüme metni Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracata İlişkin Başvuru Formu EK 2 ile birlikte bağlı olduğunuz bölgede bulunan ihracatçı birliğine sunulur. İzinler alındıktan sonra kiralama yoluyla yapılacak ihracat süreci yürütülebilir.
  • Takas veya Bağlı Muamele Yoluyla Yapılacak İhracat: Takas ve muamele yoluyla ihracat yapacaksanız ithalatçı firmayla yapılan sözleşmenin orijinali ile birlikte yeminli tercüman tarafından yapılan Türkçe çevirisini hazırlamalısınız. Bu başvuru Takas veya Bağlı Muamele Başvuru Formu ile birlikte İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine gerçekleştirilmektedir.
  • Transit Ticaret:  Başka ülkeler arasında yapılan ticari faaliyetlerde ülkemizden doğrudan geçiş kullanılacaksa özel transit ticaret hükümler uygulanır.  Transit ticaret faaliyetleri de ülkemizin konumundan dolayı yoğun olarak gerçekleştirilen ihracat türleri arasında bulunmaktadır.

S.S.S

İhracat Yapmak İçin Nereye Başvurulur?

İhracat yapabilmek için İhracatçılar Birliğine üye olmanız gerekmektedir. Üyelik esnasında tüm sorularınızın yanıtlarını Birlikten öğrenebilir ve daha hızlı işlem yürütebilirsiniz.

Kaynakça:

https://www.tim.org.tr/tr/ihracat-ihracat-rehberi-ihracat-turleri

https://blog.logo.com.tr/ihracat-nedir-ihracatci-kimdir-ihracatta-pazar-arastirmasi-nasil-yapilir/

https://www.disticaret.biz.tr/2015/07/ihracat-nasil-yapilir.html

https://www.bodto.org.tr/images/other/ihracat_rejimi.pdf

 

4 cevaplar
  1. aysu
    aysu says:

    ömer bey merhaba, bir mobilya firmasında pazarlama departmanında çalışıyorum. Azerbaycan ve diğer türki cumhuriyetlere ihracat yapmak istiyorum. Nasıl destek olabilirsiniz ?

    Cevapla

Trackbacks & Pingbacks

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir