Pazarlama Sürecinin Aşamaları

Pazarlama aktivitesi, üretici ve tüketici arasında adeta bir köprü görevi görür. Sonu gelmez istek ve ihtiyaçları karşılamak isteyen üretici aynı zamanda ürettiğini alıcıya beğendirmelidir. Ayrıca günden güne rekabetin arttığı piyasada ayakta durabilmek için de etkin bir pazarlama yapılmalıdır. Aksi takdirde işletmeler, pazarlarda kaybolup müşterilerine ulaşamazlar. Başarılı bir üretim ve kaliteli bir ürün bile bu rekabet ortamında silinip gidebilir. Bundan ötürü ortaya konan ürünün alıcısıyla buluşturulma aşaması pazarlama sürecini oluşturur. Bu süreci etkin bir şekilde yürüten işletmeler geleceklerine ışık tutarlar.

Pazarlama Süreci Nedir?

Pazarlamanın temelini ihtiyaç ve isteklerin karşılanması oluşturur. Bu amaç doğrultusunda işletmenin ürün, hizmet veya fikir gibi faaliyetlerine maddi açıdan değer kazandırması pazarlama sürecini oluşturur. Bu süreç, üretimden dağıtıma her türlü aşamayı kapsar. Hatta üretim öncesi işletmenin piyasa araştırması yapması dahi sürecin bir paçasıdır. Esas olan sınırsız ihtiyaçlara bir şekilde hitap edebilmektir. Dolayısıyla her işletme, kendi vizyonu uyarınca pazarlama stratejilerinde bulunmaktadır. Bu stratejiler farklı yollardan geçse de hepsinin amacı aynıdır: Tüketicinin talebini yerine getirebilmek.

Pazarlama Süreci Nasıl İyi Yönetilir?

Öncelikle bilinmesi gereken esas huşu pazarlamanın çok yönlü bir terim olduğudur. Özellikle günümüzde artan pazarlar ve değişen firma yapıları doğrultusunda herkes kendi anlayışını öne sürmektedir. Bu sebepten ötürü pazarlama süreci de bir kalıba sokulamaz. Ancak işletmelerin hepsinin etkin ve başarılı süreçler yönetebilmesi için uyması gereken bazı ortak kurallar vardır. Bunların başında durum analizi yapmak gelir. Zira bir işletme bulunduğu konumu ne kadar iyi bilirse gelişime o kadar açık olur. Ardından yapması gereken gerçekliklerden kopmadan tutarlı hedefler edinmektir. Hedefler işletmenin pazarlama başarısını artırmada yardımcı olur. Daha sonra ise hedeflerine ulaşmak için pazarlama stratejisi düzenlenmelidir. Bu strateji ve teknikler pazarlama sürecinin ilerlemesinin ilk adımıdır. Sürecin doğru ilerlemesi için işletmeler bütçe konusunu da gözden geçirmelilerdir. Mantıklı bir fikri hayata geçirebilmek için bütçeye ihtiyaç olduğu unutulamamalıdır. Son olarak ise işletmenin öz denetim faktörünü hayata geçirmesi gerekir. Pazarlama sürecine başlarken yahut sürecin içerisinde oluşabilecek aksaklıkları önceden fark edebilmenin birincil yolu budur. Yani yapılan işlerin hedefe yönelik olup olmadığı ya da süreci iyileştirmeye yardımcılığı gibi hususlar işletme tarafından denetlenmelidir.

Pazarlama Sürecinin Aşamaları

Pazarlama işlemiyle hedeflenen olgular göz önüne alındığında sürecin detayları göz önüne çıkar. Bu ayrıntıları listelemek gerekirse;

  • Hedef tüketici ya da daha geniş kümede potansiyel müşteriyi tespit edilmelidir.
  • Kar elde etme amacı güdülmelidir.
  • Ortaya konan ürünün nitelikleri ve fiyatı gibi pazarlamanın bileşenleri belirlenmelidir.
  • Sürecin başarılı sonuçlanabilmesi için plan yapılmalıdır.
  • Yönetim ve denetim çalışmaları süreç boyunca daima devam etmelidir.

Bu maddeler iyi bir süreç yönetebilmek için birer formül niteliğindedir. Aynı zamanda pazarlama konusunda sıklıkla adından söz ettiren Philip Kotler bu kuralları pazarlama sürecinin aşamalarına uyarlamaktadır. Kotler’e göre başarılı bir süreç için 5 ana kademe gereklidir. Daha önce de bahsedildiği üzere her işletme kendi aşamalarını yaratabilme özgürlüğüne sahip olsa da bu kademeler pazarlama sürecinin temel mantığını oluşturmaktadır. Dolayısıyla birçok işletme bunları özümseyip eklemeler yaparak ya da olduğu gibi uygular.

  1. Araştırma

Her işte olduğu gibi pazarlamada da başlangıç noktası araştırma yapmaktan geçer. Birinci basamak olan araştırma faaliyeti ile işletmeler rakiplerini ve kendi pazarlarını daha yakından tanır. Bunun haricinde potansiyel pazarları da araştırma konusu edinerek iş alanını genişletebilir. Öte yandan bu husus alıcı açısından da çok önemlidir. Firma, alıcıların neye ihtiyaç duyduğunu ya da ilgi gösterdiğini ancak iyi bir araştırma sonucu öğrenebilir. Bununla birlikte alıcıların ürünlere bakış açısını ve pazarlama tekniklerine yaklaşımları da gözlenir. Tercih farklılıklarında esas sebebin ne olduğunun irdelenmesi de araştırmanın sonuçlarındandır. Aynı zamanda araştırmanın önemi de burada gizlidir. İşletmeler hem rakiplerini de hem de tüketicileri böyle yakından tanıyarak nasıl göze çarpacaklarını daha iyi kavrarlar.

Böylesine önemli olan bu husus birçok işletme tarafından kullanılmaktadır. Söz gelimi yapılan anketler bu kapsamdadır. Tüketiciler bu ankete katılarak tercihlerini göz önüne sererken aynı zamanda anketi yapan marka da tüketici nezdinde göz aşinalığı yaratıyor. Ek olarak işletme alıcının hangi opsiyonu seçtiğiyle ilgilenip pazarlama sürecine ona göre yön veriyor.

  1. Kesimlere Ayırma, Hedef Belirleme ve Konumlandırma (Stratejik Pazarlama)

Bu basamak araştırma sürecinde elde edilen verilerin hayata geçirilmeye başlanmasını sağlar. İşletme yönetimi, araştırma sonuçları bağlamında hangi departmanın daha ağırlıklı olacağına karar verecektir. Dolayısıyla öncelikle pazar içerisinde bölümlere ayırılır. Bu işlem “kesimlere ayırma” şeklinde isimlendirilir. Sonrasında, artık, işletme kendisine hedef bir bölüm seçmelidir. Fakat bu seçim yapılırken verimlilik analizi şarttır. İşletme seçimini yaparken sonuçlarını da düşünmelidir. Örneğin seçilecek hizmet ya da ürünün firma nezdinde üstün yanları olmalı ve işletme bu bölümde başarılı çalışabilecek donanıma sahip olmalıdır. Aksi takdirde seçim yanlış yapılmış olur. Hedef belirleme kısmının önemli olmasının sebeplerinden biri pazarlama stratejisinin buna göre oluşturulacak olmasıdır. Bundan dolayı işletme hangi kesimlere (çocuk, genç, yaşlı) hitap edebileceğine dikkatli bir şekilde karar vermelidir. Hedef belirleme işlemi yapıldıktan sonra işletme, konumlandırma faaliyetini yapmalıdır. Bu kapsamda işletme, mevcut hizmet ya da ürününün öne çıkan özelliklerini, avantajlarını, üstünlüklerini ve farklılıklarını hedef kitleye kabullendirmelidir.

  1. Pazarlama Karışımı – Taktik Pazarlama

Bu aşamada ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurma kısımları gerçekleştirilir. Bunların yapılabilmesi için “4P” olarak adlandırılan 4 araç vardır.

  • Ürün (Product)

Ürün, işletmenin pazarda var olacağı esas unsurdur. Müşterisiyle iletişime geçebileceği, maddi karını yaratabileceği olgudur. Bu kademede, ürünün modeli, tasarımı, garantisi, yapısı, rengi gibi fiziksel ve bütünleyici özellikleri belirlenir.

  • Fiyat (Price)

Ürün veya hizmet karşılığında tüketicinin üreticiye ödediği bedeldir. İşletmenin bu aşamada hedef kitlesini de göz önüne alarak, ürünü için fiyat belirlemesi gerekir.

  • Yer/Dağıtım (Place)

Dağıtım yeri belirlenirken önemli olan kısım ürünün nerede daha rahat bulunabileceğidir. Ayrıca ürünün ulaştırılması da yer belirlenmesi için belirteçtir. İşletme tüm bunları düşünüp analiz ederek en mantıklı yeri seçmelidir.

  • Tutundurma (Promotion)

Tutundurma bahsi geçen ürünün hedef kitle tarafınca bilinilirliğidir. İşletme bu aşamada, kitlesine ürününü tanıtmalı ve aralarındaki organik bağı oluşturmalıdır. Bir nevi kitlesini ürünü almak konusunda ikna etmelidir. Aynı zamanda alıcının bilgilenmesi de işletmenin görevidir

  1. Yürürlüğe Koyma

Bu aşama artık planların hayata döküldüğü yerdir. İşletme burada her detayını belirlediği ürününü üretip dağıtmaya başlamalıdır. Ayrıca yürürlüğe koyduğu ürünün, satışının artması için de geliştirdiği pazarlama yöntemlerini kullanmalıdır. Bu kademe işletmeler için zorlu geçebilmektedir. Bunun temel nedeni ise yapılan stratejilerin gerçek dünyadan uzak olmasıdır. Ek olarak bu basamakta sorun yaşayan işletmeler yetkili birimler arasındaki iletişimi de artırmalılardır.

  1. Kontrol

Son aşama kontrol aşamasıdır. İşletme geri bildirim yolu ile başarısını ya da başarısızlığını gözlemlemelidir. Geri besleme sonucundaki raporlar pazarlama sürecinin etkinliği hakkında bilgi verir. Bu bilgileri değerlendiren işletme, bir sonraki pazarlama sürecinde aynı hataları yapmaktan kaçınır.

 

KAYNAKÇA

  1. https://www.aof.com.tr/pazarlama-yonetimi-ders-kitabi.html
  2. https://www.birendustrimuhendisi.com/pazarlama-nedir-hangi-asamalardan-olusur/
0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir