Viral pazarlama ( viral marketing )1997 yılında Steve Jurvetson ile Tim Draper tarafından tüm dünyaya açıklandı. Viral pazarlama çok yeni bir pazarlama yöntemi olduğu için pazarlama faaliyeti yürüten uzmanlar arasında farklı algılanmaktadır.  Viral pazarlamanın literatürde uzmanlar tarafından farklı şekilde tanımlamaları yapılmış;

Viral pazarlama ( viral marketing ) ; bir ürün ya da hizmetin tüketiciler tarafından ağızdan ağıza konuşulması şeklinde reklamının yapılmasıdır. Bu tanım viral pazarlama için yaygın olarak tercih edilen tanımlardan biridir. Ancak pazarlama alanındaki uzmanların önemli bir bölümü de viral pazarlamanın ağızdan ağıza pazarlama yönteminden çok daha farklı olan bir pazarlama yolu olduğunu belirtmektedir.

Viral pazarlama için en yaygın tanımlarından biri de web siteleri, mobil uygulamalar, sosyal medya ya da kullanıcılar üzerinden pazarlama mesajının başka web sitesine, mobil uygulamaya, sosyal medya uygulamasına y da kullanıcıya ulaştırılmasına dayalı bir pazarlama yöntemidir. Bu yöntem ile pazarlama mesajının etkisinin arttırılması amaçlanır.

Viral pazarlama hakkında kabul edilen farklı görüşler olsa da bu pazarlama tekniğinin çok popüler olduğunu söylemekte yarar var. Viral pazarlamada mesajın kitleler arasında virüs gibi yayılması söz konusudur. Mesajı ileten kişiler kendi özgür iradeleriyle potansiyel müşteri olacak kişilere mesajı ulaştırırlar.  

Günümüzde sosyal medyada bir mesaj tek bir tıkla kısa süre içinde milyonlara ulaşmaktadır. Bu sayede bir ileti kısa sürede viral hale gelebilir. Şimdi sizlere viral pazarlamanın temel özelliklerinden bahsedelim.

Viral Pazarlamanın Temel Özellikleri Nelerdir?

Viral pazarlama; pazarlama mesajının çok kısa bir süre içinde durdurulamayacak şekilde kendiliğinden diğer insanlara iletilmesi sürecidir. Bu pazarlamada müşteriler aynı zamanda aracıdır. Viral pazarlama iki temel etmene dayanır;

  • Kısa Süre İçinde Büyür

Viral pazarlamanın en önemli özelliklerinden biri kısa süre içinde büyüyebilmesidir. Bir ileti viral olma durumuna özellikle sosyal medya uygulamalarının aracı olarak kullanıldığı durumda çok kısa bir zaman diliminde geçebilir.

  • Sosyal Ağlardan Yararlanır

Viral pazarlama odaklı çalışmalarda sosyal ağlar merkeze alınmaktadır. Günümüzde sosyal ağlardan yararlanan viral pazarlama kullanıcılar arasında tüm sosyal mecralarda hızla yayılabilir.

Viral Pazarlama Nasıl Yapılır?

Viral pazarlama sürecinde ürün yada hizmetlerle ilgili olan iletiler ve içerikler görsel, video ya da metin olarak elektronik ortamda insanlar arasında yayılır. Viral reklamlar daha çok video içerikler üzerinden yürütülür.  Ülkemizde e posta üzerinden de viral pazarlama yapılmaktadır.

Reklam içerikleri fikirlerden, şarkılardan ve verilmek istenen mesajlardan meydana gelir.  Bu içerikler sayesinde ürünler hızlı bir şekilde tanıtılabilir ve yüksek kitlelere ulaşılabilir. Viral pazarlama standart reklamlara göre  daha büyük avantajlara sahiptir. Vİral pazarlama süreci iki farklı şekilde yürütülür;

  • Kullanıcı Paylaşımı: Viral pazarlamanın yöntemlerinden biri son kullanıcılar tarafından paylaşılan videoları dikkate almaktır.  Daha çok video paylaşım platformlarında kullanıcıların öylesine hazırladıkları videolarla bir ürünü hedef alabilirsiniz. Bu reklamlar oldukça dikkat çekici reklamlar olurlar ve daha sonra firmalar tarafından satın alınabilirler.
  • Firma Paylaşımı: Viral pazarlama sürecinde diğer yöntem ise firmalar tarafından ilgi çekici videolar ya da reklamlar piyasaya sürülmesidir. Firmalar profesyonel reklam ajanslarıyla ortak proje yürüterek reklamları amatör şekilde çekilmiş gibi göstermektedir.

Viral pazarlama süreci gördüğünüz gibi bu iki farklı şekilde yürütülür. Viral pazarlamanın nasıl yapıldığını anlattık. Şimdi de viral pazarlama kurgusunu yaparken göz önünde bulundurulacak etmenlerden bahsedelim;

Viral Pazarlama Kurgusunda Etkili Olan Etmenler

Viral pazarlama sürecinde başarılı olabilmek için uygun koşullarda mesajın en doğru şekilde hedef kitleye ulaştırılması gerekir. Bu süreçte pazarlama kurgusunu hazırlarken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Bu noktalar viral pazarlama sürecinin temel etmenleridir.  Viral pazarlama kurgusunda etkili olan etmenler şöyledir;

Yayma Motivatörü

Viral pazarlamada temel amaç iletmek istediğiniz mesajı belli bir kitle sayesinde iletmektir. Yayma motivatörü belirlediğinizde bu kişi mesajı neden yaydığının cevabını da bilmelidir.  Yayma işini yapan kişi bu süreci zorunlu olarak gerçekleştirebilir, maddi kazanç sağlama durumu olabilir, meraklı olduğu için paylaşabilir. Yani farklı psikolojik faktörler tetikleyici olabilir. Yayan kişiye kendini değerli hissederek viral pazarlama sürecini hızlandırabilirsiniz.

Alma Motivatörü

Vİral pazarlama sürecinde masaya yatırılması gereken ikinci etmen ise ilgili yerin mesaj almasıdır. Yayma motivatörü olarak ikna ettiğiniz kişi mesajı iletmek istediğiniz diğer kişiler üzerinde büyük tesire sahip olacaktır.  Öncelikle konuyu ulaştırmak istediğiniz kişiler bu mesajı neden dinlemeleri gerektiğini bilmeli daha sonra da doğru şekilde aksiyona yönlendirilmelidir.

Bir kişinin mesajı alabilmesi için iletmek istediğiniz mesaj çok açık ve net olarak verilmelidir. Alma motivatörü olan kişi aldığı mesaj sonrasında ikna olursa daha sonra kendisi yayıcı motivatörü haline gelecektir. Yani mesajı iletmek istediğiniz mesaj alma motivatörü üzerinden de ikna edici olmalıdır.

Yayılma Ortamı

Vİral pazarlama sürecinde oluşturacağınız reklamın pazarlama ortamını da dikkate almalısınız. Bu yüzden hedef kitlenize ulaşabilmek için en etkili ortamı belirleyerek yola devam etmelisiniz.  Viral pazarlamada içeriğin en hızlı şekilde yayılmasına uygun, geniş kitlelerle iletişim kurabileceğiniz şekilde belirlenen bir ortam olmalıdır. Yayılma ortamı olarak Instagram, Facebook, Twitter, Youtube, sözlük, blog siteleri gibi birçok dijital kanalı tercih edebilirsiniz.

Yukarıda belirttiğimiz üç etmeni dikkate alarak viral pazarlama sürecini kurgularsanız, en doğru stratejiyi oluşturduktan sonra geleneksel pazarlama yöntemlerine göre çok daha düşük maliyetlerle en etkili geri dönüşleri elde edebilirsiniz.

Viral Pazarlamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

Viral pazarlama sürecinde düşük maliyetlerle geniş bir kitleye ulaşabilirsiniz. Bu yüzden birçok firma için viral pazarlama projeleri ilgi çekicidir. Ancak viral pazarlama profesyonel şekilde yapılmazsa sorun yaşayabilirsiniz.  Başarılı bir viral pazarlama için şu konulara dikkat etmelisiniz;

Net Mesajlar Vermeye Odaklanın

Viral reklam çalışmalarında net mesajlar vermek önemlidir. Yapacağınız reklam kampanyasında net mesajlar vererek anlatmak istediğinizi kısaca iletin. Ulaşmak istediğiniz kişiler verdiğiniz mesajı özümserse son derece sağlıklı bir çalışma yürütebilirsiniz. Vereceğiniz mesajları etkili bir şekilde oluşturursanız pazarlama sürecinin konusunu, karakterlerini, hedef kitlesini, yayılma ortamını ve daha birçok detayı kolayca belirleyebilirsiniz.

Hedef Kitlenizi İyi Tanıyın

Viral pazarlama sürecinde en önemli konulardan biri hedef kitleyi tanımaktır. Hedef kitlenizi iyi tanıdığınızda kendinizi bu insanların yerine koyabilir ve etkili kampanyalar oluşturabilirsiniz. Kendinizi kullanıcılarının yerine koyarak viral reklamınıza verecekleri tepkiyi belirleyebilirsiniz.  Hedef kitlenizi iyi tanıyarak onlar gibi düşünmeye başladığınızda en etkili viral kampanyaları oluşturabilirsiniz.

En Etkili Kanalı Çizin

Dijital dünyada tercih edebileceğiniz çok sayıda yöntem vardır. Viral pazarlama sürecinde en yüksek etkileşim için en doğru kanalı seçmelisiniz. Her kullanıcının aktif olduğu ortam farklıdır. Bu yüzden hedef kitlenizi analiz ettikten sonra en doğru iletişim kanalını belirleyin. Hedef kitlenizin olmadığı iletişim kanallarında viral reklamdan verim alamazsınız.

İnsanlara Güven Verin

Viral reklamlarda markalar ve kullanıcılar birbirine yakındır. Tüketiciler kendileri isteyerek yaydığı için bu reklam türünde markaya bir sahiplenme söz konusudur. Bu yüzden reklam oluştururken insanların reklamlarınızda markanıza güven duyması ve aklında soru işareti kalmaması önemlidir. Siz tutarlı olmazsanız insanlar mesajınızı benimsemeyecek ve yaymaktan kaçınacaktır.

Viral Pazarlama Örnekleri

 

  • Hayal Edince – Türk Hava Yolları

Sadece ülkemizin değil dünyanın da önde gelen şirketlerinden biri olan Türk Hava Yolları, viral reklamlar konusundaki başarısını da kanıtlamış durumda. Çektiği reklam filmlerinin birçoğu viral olmayı başarmıştır. Onlardan biri de 2014 yılında yayınladığı hayal edince adlı reklam filmidir.

  • Dümdük – Turkcell

Ülkemizin bir diğer başarılı şirketlerinden biri olan Turkcell de viral reklamlar konusunda oldukça başarılı. Zaman zaman viral reklamlarıyla gündeme gelen telekomünikasyon şirketi, pazarlama konusunda oldukça iyi örnekler sergiliyor. Bu reklamlarından birinde köylü çocuklarını reklam yüzü olarak kullanıyor ve geniş kitlelere sesini duyurmayı başarıyor.

 

  • Daha Karpuz Kesecektik – Yapı Kredi Sigorta

Akıllarda kalıcılığı sağlayarak marka bilinirliğini arttırmayı hedefleyen şirketler, bu tür reklamlarla ön plana çıkmayı başarabilirler. Bir zamanlar dilimize dolanmıştı “daha karpuz kesecektik” söylemi. Aslında bu söylem başarılı bir viral pazarlama örneği olan Yapı Kredi Sigorta reklamından.

  • Havalimanı Şakası – Nivea

Çok başarılı bir örnek sergileyen Nivea, farklı bir pazarlama stratejisine imza attı. Havalimanında bekleyen bir dizi yolcuya bir şaka içeren bu reklam, kısa sürede viral olmayı başardı ve marka, bilinirliğini bu reklam sayesinde bir üst seviyeye taşıdı.

 

  • Mutluluk Makinası – Coca-Cola

Dünyaca ünlü kola markası olan Coca-Cola sıklıkla viral reklamlarıyla ön plana çıkmayı başarıyor. Bu reklamlardan biri de on yıl öncesine ait. Bu reklamda bir kampüs içerisine yerleştirilen kola makinası öğrencilere çeşitli hediyeler ve fazladan kola sunarak mutlu olmalarını sağlıyor.

  • Erkek gibi Kok! – Old Spice

Erkek bakım ürünleri markası olan Old Spice, sahip olduğu ününü yayınladığı viral reklamlara borçludur. 10 yıl önce yayımladığı bu reklam YouTube üzerinde 50 milyondan fazla izlenmiş ve geniş kitlelere ulaşmayı başarmıştır. Bu reklam aslında viral pazarlamanın ne kadar da etkili olduğunu gözler önüne seriyor.

  • Düşündüğünden Daha Güzelsin – Dove

Kişisel bakım markası olan Dove farklı bir çalışmaya imza atarak gerçekten viral olmayı başardı. Robot resim çizme konusunda profesyonel olan birine, kadınların iki farklı şekilde resimlerini çizmesini istedi. İlk çizimde kadınlar kendilerini tarif etti. İkincisindeyse yeni tanıştıkları birinin tarifiyle çizim gerçekleştirildi. Fakat resmi çizen hiçbir şekilde kadınları görmedi, sadece tarif edilenlerden yola çıkarak resimleri çizdi. Her denemede başka biri tarafından tarif edilen resim daha güzel oldu. Çok başarılı olan bu video 70 milyona yakın izlendi.

  • Göründüğü Kadar Korkunç – LG

2012 yılında başarılı bir viral reklam örneğine imza atan LG, yaptığı asansör şakasıyla monitörlerinin, aslında ne kadar kaliteli bir görüntüye sahip olduklarını göstermeye çalıştı. Yaklaşık 50 milyon izlenme alan video, geniş kitlelere ulaştı.

S.S.S

Ağızdan ağıza pazarlama ile viral pazarlama arasındaki ilişki nedir?

Ağızdan ağıza pazarlama ile doğrudan bağlantılıdır. Ancak ağızdan ağıza pazarlama yöntemlerine bir de sosyal ağ odaklı etkileşim usulü pazarlama stratejileri kurulduğu zaman ortaya çıkan viral pazarlamanın bizatihi kendisidir.

Viral pazarlamanın avantajları nelerdir?

Verilmek istenen mesajlar ve iletişim teknikleri çok daha hızlı yayılım süreçlerini yaşayabilirler. Marka – firma imajı ve ürün imajı konusunda oluşturulmak istenen algılar daha kolay oluşturulabilir. Müşteri kitlesi farkına varmadan bu imaj algılarını diğer kitlelere yayma konusunda birer araca dönüşürler.

Viral pazarlama nasıl ortaya çıktı?

Ağızdan ağıza pazarlama üzerine kurulan bir tür teknolojik yorumlama neticesinde ortaya çıkartılan yeni nesil bir pazarlama yöntemidir.

Viral pazarlamanın en önemli özelliği nedir?

Müşterilerin birer tanıtım aracı olmasıdır.

Viral pazarlamanın başarıya ulaşması için ne gereklidir?

İletilmek istenen iletinin – mesajın, her yönden uygun koşullara sahip olduğundan emin olunarak, doğru hedeflenen kitlelere yönlendirilmesinin sağlanması elzemdir.

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir